Hangi Hayvan Bakire Doğurur? (Parthenogenesis)

Hangi Hayvan Bakire Doğurur? (Parthenogenesis)

Okuma Süresi 3 Dakika 

Biyoloji derslerinde bize "üremek için bir dişi ve bir erkek gerekir" denildi. Ancak doğa, kuralları yıkmayı sever. Partenogenez (Parthenogenesis) adı verilen ve Yunanca "Bakire Doğumu" anlamına gelen bu olayda, dişiler yumurtalarını kendi kendilerine dölleyerek yavru üretebilirler. İşte doğanın feministleri!

1. Komodo Ejderleri: Yalnız Kraliçeler

Dünyanın en büyük kertenkelesi olan Komodo Ejderi, bilim dünyasını 2006 yılında şok etti. Londra Hayvanat Bahçesi'ndeki "Flora" isimli dişi, hayatı boyunca hiç erkek yüzü görmemesine rağmen yumurtladı ve yavrular yumurtadan çıktı.

  • Nasıl Oluyor? Dişiler, yumurta hücresini vücutlarında üretilen başka bir hücreyle (kutup cisciği) birleştirerek döllenmeyi taklit ederler. Bu, soyun tükenmesini önleyen bir "acil durum butonu"dur.

2. Kamçıkuyruk Kertenkeleleri: Amazon Savaşçıları

New Mexico Kamçıkuyruk Kertenkelesi (Aspidoscelis neomexicana) türünde hiç erkek yoktur. Türün tamamı dişidir. Milyonlarca yıldır tek bir erkek olmadan, birbirlerini klonlayarak soylarını devam ettirirler.

"İlginç bir detay: Erkeklere ihtiyaçları olmasa da, yumurtlamayı tetiklemek için birbirleriyle 'çiftleşme taklidi' yaparlar. Bu sahte çiftleşme, hormonları harekete geçirir ve üremeyi sağlar ."

3. Köpekbalıkları: Biyolojik Sürpriz

Çekiç Başlı Köpekbalıkları ve Zebra Köpekbalıkları üzerinde yapılan gözlemlerde, akvaryumlarda uzun süre yalnız kalan dişilerin aniden yavruladığı görülmüştür. Bu durum, köpekbalıklarının ortamda erkek yoksa üreme stratejilerini "eşeyli"den "eşeysiz"e çevirebildiklerini (Facultative Parthenogenesis) kanıtlamıştır.

Sıkça Sorulan Sorular (Cevap için tıklayınız)

C1: Türüne göre değişir. Yaprak bitlerinde yavrular tam klondur. Ancak Komodo ejderleri ve köpekbalıklarında yavrular "yarı klon"dur; annenin genetik materyali karıştırılır, bu yüzden yavrular tıpatıp aynı olmayabilir.

C2: Hayır. Memelilerde "Genomik Baskılama" (Genomic Imprinting) denen bir süreç vardır. Sağlıklı bir embriyo için mutlaka babadan gelen belirli genlere ihtiyaç duyulur. Bu yüzden kediniz asla bakire doğum yapamaz.

C3: Kraliçe arı döllenmiş yumurtalardan "işçi arıları" (dişi), döllenmemiş yumurtalardan ise "dronları" (erkek) üretir. Yani tüm erkek arılar babasızdır!

C4: Çünkü genetik çeşitlilik azalır. Cinsel üreme (anne+baba) genleri karıştırarak hastalıklara dirençli yavrular yaratır. Partenogenez genellikle "mecburiyetten" kullanılan bir B planıdır.

patiliyo.com




Pinterest'de Paylaş